Budki lęgowe dla ptaków, kiedy, gdzie i w jaki sposób wieszać?

Jak wszyscy wiemy przyroda sama potrafi stworzyć naturalne miejsca lęgowe dla dziuplaków , czyli  ptaków zamieszkujących w dziuplach. Takie naturalne dziuple w przyrodzie powstają dzięki   temu ,że  wykuwają je dzięcioły. Powstają również na skutek wypróchnienia wnętrza pnia drzewa, dochodzi do tego często gdy złamie się gałąź a w powstałą "ranę" zacieka woda. Jest to oczywiście proces długotrwały i taka dziupla powstaje latami. W dziuplach lęgną się różne gatunki ptaków. Od tych najmniejszych jak sikorki modraszki  do tych dużych  jak sowy. Obserwujemy że nie dla wszystkich ptaków wystarczy takich naturalnych dziupli i miejsc lęgowych . Dlatego  też warto zadbać o to aby ptaki miały miejsce do lęgów czyli zawiesić budki lęgowe. 

Dziupla wykuta w pniu gruszy przez dzięcioła.

Kiedy więc  wieszać budki lęgowe?

Budki lęgowe możemy rozwieszać przez cały rok.Oczywiście  ktoś mógłby zapytać jaki sens ma wieszanie budki po sezonie lęgowym? Otóż poza sezonem lęgowym a zwłaszcza jesienią i zimą ptaki które zostają u nas i nie odlatują w cieplejsze rejony mieszkają w tych budkach oraz w nich nocują. Znajdują w nich schronienie w zimne dni  sikorki ,wróble, mazurki(czyli  te  ptaki które widzimy zimą w naszych karmnikach ). Dodatkowo przesłanką do rozwieszania budek poza sezonem lęgowym jest to ,że takie budki zajęte na noc ( w formie noclegu)chętniej będą służyły ptakom na wiosnę  jako budki do lęgu.Ptaki po prostu szybciej przyzwyczajają się do nowego obiektu  w którym  znajdują  schronienie, rozumiejąc, że może być to dobre i bezpieczne miejsce do wychowania pisklaków. Właśnie w  takiej budce powieszonej jesienią ,jest większe prawdopodobieństwo że na wiosnę  zamieszkają w niej ptaki  i rozpoczną tam swój lęg.

Wiosna z kolei to dobry moment na powieszenie budek  dla ptaków, które odlatują od nas na zimę.

Otóż te  budki  które ,nie zostaną zajęte przez ptaki zimujące, będą z większym prawdopodobieństwem zasiedlone przez różne gatunki przelatujące do nas na wiosnę .Nawet jeśli  spóźniliśmy się z powieszeniem budki lęgowej w marcu czy też w  kwietniu to nie należy myśleć, że dalsze wieszanie budek nie ma sensu.Bowiem  budki powieszone w maju czy nawet w czerwcu potrafią być tak samo zasiedlone przez ptaki które, zdecydowały się na wyprowadzenie drugiego lęgu.

W jaki sposób przymocować budkę lęgową dla ptaków ?

Jeśli budkę chcemy zawiesić na budynku to do jej montażu wybieramy gwoździe, wkręty, lub kołki rozporowe wraz z wkrętami. W tym przypadku wszystko zależy od materiału z jakiego jest zrobiona ściana budynku. Natomiast gdy budka ma zostać zamocowana na żyjącym drzewie stajemy przed dylematem czy właściwe będzie kaleczenie drzewa gwoździami, czy taki zabieg nie przynosi szkody samemu drzewu. I tu zdania są podzielone, sam widziałem tabliczki "pomnik przyrody" przybite do drzew gwoździami. dlatego uważam, że mocowanie budek lęgowych do drzewa za pomocą gwoździ nie szkodzi samemu drzewu. Jest także inny sposób zamocowania naszej budki lęgowej. Można to zrobić obwiązując pień drzewa drutem lub opaską z tworzywa sztucznego. Pamiętajmy jednak o tym, że takie rozwiązanie ma swoje wady. Trzeba co sezon sprawdzać naprężenie takiej taśmy czy drutu i odpowiednio go luzować. Ma to zapobiec wrastaniu i zaciskaniu go na pniu co mogło by doprowadzić do zaburzenia transportu wody z korzeni do liści w warstwie pod korą.

Budka przygotowana do zawieszenia na pniu drzewa bez używania gwoździ.

Gdzie zawiesić budkę lęgową dla ptaków ?

O tym gdzie powiesić budkę lęgową w dużym stopniu powinny decydować możliwości późniejszej jej inspekcji  i czyszczenia.Jeżeli chodzi o wysokość powieszonej budki , najlepiej jeśli byłoby to  od  1,5m do 2,5  nad ziemią dla sikorki , od 3 - 5 m  dla wróbla ,mazurka .   Od 2 -5 m dla szpaka. Jeżeli chodzi o budki lęgowe dla jerzyków  to należy je wieszać dość wysoko (pod okapami wysokich budynków bądź bloków). Wysoko również zawieszamy skrzynki dla jastrzębia i sowy, czyli od 4m nad ziemią wzwyż. Budkę lęgową kosa umiejscawiamy nisko. Należy jednak tutaj  zwrócić uwagę na to by  dobrze ją ukryć i zamaskować.

 Powinny być wieszane w młodych w lasach z powodu małej ilości naturalnych dziupli, parkach, ogrodach , na ścianach budynków  Jeżeli  zaś chodzi o to ,w którą stronę skierować wlot budki to najlepszym sposobem będzie sprawdzenie z których kierunków najczęściej w okresie od kwietnia po czerwca wieją wiatry w naszej lokalizacji. No i oczywiście unikanie kierowania wlotów budki w tych kierunkach z których wieje . Budka nie powinna być zbyt widoczna ani zbytnio wystawiona na działanie promieni słońca. W pobliżu budki lęgowej nie powinny rosnąć gałęzie ułatwiające dostęp do budki drapieżnikom.

Jak daleko od siebie rozmieścić budki lęgowe?

Odległość od siebie zależy od gatunku który ma w budkach zamieszkać. Jeśli są to wróble, mazurki, szpaki lub kawki to ich budki mogą być rozmieszczone blisko siebie. Jeśli wieszamy budki dla sikorek, kosów, muchołówek, to powinny być one od siebie oddalone o 20-30 metrów. A jeśli chodzi o skrzynki lęgowe dla ptaków drapieżnych czyli sów i jastrzębi, to odległości od nich należy mierzyć w setkach metrów gdyż potrzebują one dużych terenów łowieckich.

Budka lęgowa dla ptaków przymocowana do pnia drzewa za pomocą gwoździ.

Tak więc wieszając budki pomagamy ptakom przetrwać, bo przecież ludzkość wywiera coraz bardziej negatywny wpływ na środowisko.W pięknym ,zadbanym ogrodzie  nie znajdziemy raczej  starych ,częściowo spróchniałych drzew,gdzie w dziupli wykutej kiedyś przez dzięcioła, zagnieździ się sikorka...Na próżno też szukać słomianej strzechy ,gdzie schroni się wróbelek...A przecież tak tęskni człowiek za śpiewem ptaków  ..zwłaszcza wiosną ,gdy popijając kawę w pierwszych promykach słońca ..możemy słuchać bez końca radosnych treli naszych skrzydlatych przyjaciół.